Giải vô địch bóng đá châu Âu: Những kỳ Euro đáng nhớ trong lịch sử

Giải vô địch bóng đá châu Âu luôn mang đến những cuộc đối đầu đỉnh cao, nơi các đội tuyển hàng đầu tranh tài để giành lấy danh hiệu danh giá nhất cấp độ đội tuyển tại lục địa già. Trải qua hơn sáu thập kỷ, Euro đã chứng kiến những màn lội ngược dòng ngoạn mục, các nhà vô địch bất ngờ và không ít khoảnh khắc đi vào lịch sử. Từ chiến thắng kỳ diệu của Đan Mạch năm 1992 đến hành trình cổ tích của Hy Lạp năm 2004, mỗi kỳ Euro đều để lại dấu ấn riêng. Hãy cùng tin tức thể thao nhìn lại lịch sử giải đấu và những mùa giải đáng nhớ nhất.

Tổng quan về giải vô địch bóng đá châu Âu

Giải vô địch bóng đá châu Âu thường được gọi là Euro hoặc UEFA European Championship, là giải đấu dành cho các đội tuyển bóng đá nam quốc gia thuộc Liên đoàn Bóng đá châu Âu (UEFA). Đây là một trong những sân chơi quốc tế danh giá nhất, chỉ đứng sau World Cup về tầm ảnh hưởng đối với bóng đá cấp đội tuyển.

Được tổ chức lần đầu tiên vào năm 1960 tại Pháp với tên gọi European Nations’ Cup. Khi đó, vòng chung kết chỉ có bốn đội tuyển tham dự và Liên Xô trở thành nhà vô địch đầu tiên sau chiến thắng trước Nam Tư.

Trải qua nhiều giai đoạn phát triển, Euro liên tục mở rộng quy mô. Từ bốn đội ở những kỳ đầu tiên, giải tăng lên 8 đội năm 1980, 16 đội năm 1996 và chính thức áp dụng thể thức 24 đội từ Euro 2016. Euro được tổ chức bốn năm một lần, xen kẽ với các kỳ World Cup. Tuy nhiên, Euro 2020 phải lùi sang năm 2021 do ảnh hưởng của đại dịch COVID-19 nhưng vẫn giữ nguyên tên gọi.

Không chỉ là cuộc cạnh tranh danh hiệu, giải vô địch bóng đá châu Âu còn phản ánh sự phát triển về chiến thuật, kỹ thuật và phong cách thi đấu của các nền bóng đá. Nhiều thế hệ cầu thủ huyền thoại đã khẳng định tên tuổi tại đây, góp phần tạo nên sức hấp dẫn đặc biệt cho giải đấu.

Điểm lại những kỳ Euro đáng nhớ nhất trong lịch sử

Lịch sử giải bóng đá Euro ghi nhận nhiều mùa giải đặc biệt, nơi những đội tuyển không được đánh giá cao bất ngờ đăng quang hoặc các ngôi sao tạo nên khoảnh khắc khó quên.

Euro 1960 và chức vô địch đầu tiên của Liên Xô

Euro 1960 đánh dấu sự ra đời của giải vô địch bóng đá châu Âu. Vòng chung kết diễn ra tại Pháp với sự góp mặt của bốn đội tuyển gồm Liên Xô, Nam Tư, Tiệp Khắc và chủ nhà Pháp. Trong trận chung kết, Liên Xô đối đầu Nam Tư và giành chiến thắng 2-1 sau hiệp phụ. Viktor Ponedelnik ghi bàn quyết định, đưa đội tuyển Liên Xô trở thành nhà vô địch châu Âu đầu tiên.

Giải đấu cũng ghi dấu ấn của thủ môn huyền thoại Lev Yashin, người đóng vai trò quan trọng trong thành công của Liên Xô. Dù quy mô còn hạn chế, Euro 1960 đã đặt nền móng cho sự phát triển của một trong những giải bóng đá hấp dẫn nhất thế giới.

Euro 1988 và siêu phẩm của Marco van Basten

Được tổ chức tại Tây Đức, Euro 1988 chứng kiến lần đầu tiên đội tuyển Hà Lan bước lên đỉnh cao bóng đá châu Âu. Dưới sự dẫn dắt của HLV Rinus Michels, Hà Lan sở hữu đội hình chất lượng với những ngôi sao như Ruud Gullit, Frank Rijkaard và Marco van Basten.

Trong trận chung kết gặp Liên Xô, Gullit mở tỷ số trước khi Van Basten thực hiện cú vô lê từ góc hẹp, ấn định chiến thắng 2-0. Bàn thắng của Van Basten được xem là một trong những pha lập công đẹp nhất lịch sử Euro. Chức vô địch năm 1988 cũng là danh hiệu lớn đầu tiên và duy nhất của đội tuyển Hà Lan ở cấp độ đội tuyển nam tính đến năm 2026.

Euro 1992 và câu chuyện cổ tích của Đan Mạch

Euro 1992 tại Thụy Điển là một trong những kỳ giải bất ngờ nhất lịch sử. Ban đầu, Đan Mạch không giành quyền tham dự vòng chung kết. Tuy nhiên, đội tuyển này được lựa chọn thay thế Nam Tư sau khi Nam Tư bị loại khỏi giải vì các lệnh trừng phạt quốc tế. Dù không được đánh giá cao, Đan Mạch thi đấu đầy quyết tâm và vượt qua Hà Lan ở bán kết sau loạt sút luân lưu.

Trong trận chung kết, họ đánh bại đương kim vô địch thế giới Đức với tỷ số 2-0 nhờ các bàn thắng của John Jensen và Kim Vilfort. Chức vô địch của Đan Mạch trở thành biểu tượng cho tinh thần vượt khó, chứng minh rằng một tập thể đoàn kết có thể tạo nên kỳ tích trước những đối thủ mạnh hơn.

Euro 1996 và khoảnh khắc vàng của đội tuyển Đức

Euro 1996 diễn ra tại Anh, đánh dấu lần đầu tiên vòng chung kết mở rộng lên 16 đội tuyển. Giải đấu cũng là nơi luật bàn thắng vàng tạo nên một trong những khoảnh khắc đáng nhớ nhất.

Trong trận chung kết, Đức đối đầu Cộng hòa Séc. Sau khi bị dẫn trước, đội tuyển Đức gỡ hòa nhờ công của Oliver Bierhoff. Bước sang hiệp phụ, Bierhoff tiếp tục ghi bàn, giúp Đức giành chiến thắng 2-1 theo luật bàn thắng vàng. Đây là chức vô địch châu Âu thứ ba của bóng đá Đức, tính cả thành tích của Tây Đức trước khi thống nhất.

Euro 1996 còn ghi dấu ấn với khẩu hiệu nổi tiếng “Football’s Coming Home”, trở thành một phần quen thuộc trong văn hóa bóng đá Anh.

Euro 2000 và màn ngược dòng của đội tuyển Pháp

Kỳ Euro 2000 được đồng tổ chức tại Bỉ và Hà Lan, mang đến nhiều trận đấu hấp dẫn cùng những màn trình diễn tấn công ấn tượng. Đội tuyển Pháp bước vào giải với tư cách đương kim vô địch World Cup 1998, sở hữu những ngôi sao như Zinedine Zidane, Thierry Henry và David Trezeguet.

Trong trận chung kết gặp Italia, Pháp bị dẫn trước 0-1 cho đến những phút cuối cùng. Sylvain Wiltord ghi bàn gỡ hòa ở phút bù giờ, đưa trận đấu vào hiệp phụ. Sau đó, Trezeguet tung cú dứt điểm quyết định, giúp Pháp giành chiến thắng 2-1 bằng bàn thắng vàng. Màn lội ngược dòng này trở thành một trong những trận chung kết kịch tính nhất lịch sử giải vô địch bóng đá châu Âu.

Euro 2004 và kỳ tích khó tin của Hy Lạp

Nếu phải lựa chọn một trong những bất ngờ lớn nhất lịch sử Euro, chức vô địch của Hy Lạp năm 2004 chắc chắn là ứng viên nổi bật. Trước giải đấu, Hy Lạp không được đánh giá cao khi nằm cùng bảng với Bồ Đào Nha, Tây Ban Nha và Nga.

Tuy nhiên, dưới sự dẫn dắt của HLV Otto Rehhagel, đội tuyển này xây dựng lối chơi phòng ngự kỷ luật, đề cao tính tổ chức và khả năng tận dụng cơ hội. Hy Lạp lần lượt vượt qua Pháp ở tứ kết, Cộng hòa Séc ở bán kết và chủ nhà Bồ Đào Nha trong trận chung kết. 

Bàn thắng bằng đầu của Angelos Charisteas giúp Hy Lạp đánh bại Bồ Đào Nha 1-0, lần đầu tiên đăng quang Euro. Chiến tích này cho thấy sức mạnh tập thể và chiến thuật hợp lý có thể tạo nên thành công ngoài mọi dự đoán.

Euro 2008 và sự khởi đầu của kỷ nguyên Tây Ban Nha

Giải bóng đá Euro 2008 đánh dấu bước ngoặt quan trọng trong lịch sử đội tuyển Tây Ban Nha. Với những cầu thủ xuất sắc như Xavi Hernandez, Andres Iniesta, David Villa và Fernando Torres, Tây Ban Nha trình diễn lối chơi kiểm soát bóng giàu kỹ thuật.

Trong trận chung kết, Fernando Torres ghi bàn duy nhất giúp Tây Ban Nha đánh bại Đức 1-0. Chức vô địch Euro 2008 mở đầu cho giai đoạn thống trị của bóng đá Tây Ban Nha trên đấu trường quốc tế.

Sau đó, đội tuyển này tiếp tục vô địch World Cup 2010 và Euro 2012, trở thành đội tuyển nam đầu tiên giành ba danh hiệu lớn liên tiếp ở cấp độ châu lục và thế giới.

Euro 2012 và sức mạnh tuyệt đối của Tây Ban Nha

Euro 2012 được tổ chức tại Ba Lan và Ukraine, chứng kiến Tây Ban Nha bảo vệ thành công ngôi vô địch. Đội bóng của HLV Vicente del Bosque tiếp tục phát huy phong cách kiểm soát bóng đặc trưng, với sự xuất sắc của Xavi, Iniesta và Sergio Busquets.

Trong trận chung kết gặp Italy, Tây Ban Nha giành chiến thắng áp đảo 4-0 nhờ các bàn thắng của David Silva, Jordi Alba, Fernando Torres và Juan Mata. Đây là tỷ số cách biệt lớn nhất trong một trận chung kết Euro tính đến nay. Thành công năm 2012 giúp Tây Ban Nha trở thành đội tuyển đầu tiên bảo vệ thành công chức vô địch Euro.

Euro 2016 và giấc mơ thành hiện thực của Bồ Đào Nha

Giải đấu Euro 2016 diễn ra tại Pháp với sự góp mặt của 24 đội tuyển, đánh dấu bước mở rộng quan trọng của giải đấu. Bồ Đào Nha bước vào vòng chung kết với đội hình có Cristiano Ronaldo nhưng không được xem là ứng viên sáng giá nhất.

Đội tuyển vượt qua nhiều thử thách để tiến đến trận chung kết gặp chủ nhà Pháp. Trong trận đấu quyết định, Ronaldo phải rời sân sớm vì chấn thương. Tuy nhiên, Bồ Đào Nha vẫn duy trì sự tập trung và phòng ngự chắc chắn. Phút 109, Eder ghi bàn thắng duy nhất, mang về chiến thắng 1-0 cùng chức vô địch Euro đầu tiên cho Bồ Đào Nha.

Khoảnh khắc này đánh dấu cột mốc lịch sử của bóng đá Bồ Đào Nha và là một trong những thành công đáng nhớ nhất trong sự nghiệp quốc tế của Ronaldo.

Euro 2020 và chức vô địch đầy cảm xúc của Italia

Giải vô địch bóng đá Châu Âu 2020 được tổ chức vào năm 2021 do ảnh hưởng của đại dịch COVID-19. Giải đấu diễn ra tại nhiều thành phố châu Âu thay vì một hoặc hai quốc gia chủ nhà như thông lệ. Đội tuyển Ý gây ấn tượng với lối chơi cân bằng giữa phòng ngự và tấn công dưới sự dẫn dắt của HLV Roberto Mancini.

Trong trận chung kết tại Wembley, Italy đối đầu đội tuyển Anh. Luke Shaw mở tỷ số sớm cho đội chủ nhà, trước khi Leonardo Bonucci ghi bàn gỡ hòa. Sau 120 phút hòa 1-1, Italy giành chiến thắng 3-2 trên chấm luân lưu để lần thứ hai vô địch Euro.

Euro 2024 và chức vô địch lịch sử của Tây Ban Nha

Kỳ Euro 2024 được tổ chức tại Đức và chứng kiến màn trình diễn xuất sắc của đội tuyển Tây Ban Nha. Dưới sự dẫn dắt của HLV Luis de la Fuente, Tây Ban Nha kết hợp lối chơi kiểm soát bóng truyền thống với tốc độ và khả năng tấn công trực diện. Những cầu thủ trẻ như Lamine Yamal và Nico Williams tạo nên sức sống mới cho đội hình.

Trong trận chung kết gặp Anh, Nico Williams mở tỷ số trước khi Cole Palmer gỡ hòa. Đến phút 86, Mikel Oyarzabal ghi bàn quyết định giúp Tây Ban Nha thắng 2-1. Đáng chú ý, Tây Ban Nha toàn thắng cả bảy trận tại Euro 2024, trở thành đội tuyển đầu tiên giành bốn chức vô địch châu Âu. Thành tích này khẳng định sự trở lại mạnh mẽ của bóng đá Tây Ban Nha sau nhiều năm chuyển giao thế hệ.

Những đội tuyển giàu thành tích nhất lịch sử Euro

Sau 17 kỳ tổ chức từ năm 1960 đến 2024, giải vô địch bóng đá châu Âu đã chứng kiến nhiều đội tuyển bước lên ngôi cao nhất.

Kết luận

Trên đây là những thông tin tổng quan về giải vô địch bóng đá châu Âu cùng các kỳ Euro đáng nhớ trong lịch sử. Trải qua hơn sáu thập kỷ phát triển, Euro vẫn là sân chơi danh giá, nơi hội tụ những ngôi sao hàng đầu và viết tiếp những trang sử hào hùng của bóng đá châu Âu.